Nhiều người cho rằng chỉ khi đánh người, gây thương tích hoặc gây thiệt hại về tài sản thì mới bị xử lý về tội gây rối trật tự công cộng. Đây là một quan niệm sai lầm khiến không ít người chủ quan khi tham gia đánh nhau, tụ tập đông người, đua xe, livestream kích động hoặc có những hành vi gây náo loạn nơi công cộng.
Thực tế, pháp luật hình sự không yêu cầu phải có người bị thương thì mới cấu thành tội gây rối trật tự công cộng. Chỉ cần hành vi làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc thuộc các trường hợp luật quy định thì người thực hiện vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Vậy vì sao lại như vậy? Hãy cùng tìm hiểu ngay dưới đây.
Bản chất của tội gây rối trật tự công cộng là xâm phạm trật tự xã hội
Điều nhiều người chưa hiểu là tội gây rối trật tự công cộng không nhằm bảo vệ riêng sức khỏe hay tính mạng của một cá nhân, mà bảo vệ sự ổn định, an toàn và trật tự chung của xã hội.
Do đó, chỉ cần một hành vi khiến nhiều người hoang mang, gây ùn tắc giao thông, làm gián đoạn hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức hoặc gây mất an ninh tại nơi công cộng thì đã có thể xâm phạm khách thể mà pháp luật bảo vệ.
Nói cách khác, hậu quả của tội phạm không nhất thiết phải là thương tích của một người cụ thể mà có thể là sự hỗn loạn, mất ổn định trong cộng đồng.
Không cần gây thương tích vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Trên thực tế, rất nhiều vụ án gây rối trật tự công cộng không có người bị thương nhưng người thực hiện vẫn bị khởi tố. Ví dụ:
- Tụ tập hàng chục người mang theo hung khí đi tìm đối thủ.
- Đua xe trái phép trên đường phố.
- Cổ vũ, kích động đánh nhau khiến nhiều người tụ tập.
- Ném gạch, chai lọ làm giao thông bị đình trệ.
- Gây náo loạn tại bệnh viện, cơ quan nhà nước hoặc khu dân cư.
Trong những trường hợp này, mặc dù chưa có ai bị thương nhưng hành vi đã đủ khả năng làm mất an ninh, trật tự xã hội nên vẫn có thể cấu thành tội phạm theo quy định.
Chỉ cần hành vi gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự công cộng
Một trong những căn cứ quan trọng để xử lý hình sự là mức độ ảnh hưởng của hành vi đối với xã hội. Nếu hành vi:
- Làm nhiều người hoảng sợ.
- Khiến giao thông bị ách tắc.
- Buộc lực lượng chức năng phải huy động lực lượng để giải quyết.
- Làm gián đoạn hoạt động bình thường tại khu vực công cộng.
- Gây mất an ninh trong thời gian dài.
thì dù không gây thương tích vẫn có thể bị xử lý hình sự.
Điều này cho thấy pháp luật hướng tới việc ngăn chặn nguy cơ gây mất ổn định xã hội ngay từ khi hậu quả chưa phát triển nghiêm trọng hơn.
Không trực tiếp đánh ai vẫn có thể bị coi là đồng phạm
Nhiều người nghĩ rằng mình chỉ đi cùng nhóm bạn, đứng xem hoặc hò hét cổ vũ thì sẽ không bị xử lý. Tuy nhiên, nếu hành vi của họ góp phần làm vụ việc trở nên nghiêm trọng hơn thì vẫn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm hoặc người giúp sức. Ví dụ:
- Hô hào mọi người tham gia đánh nhau.
- Quay livestream kích động đám đông.
- Chở người mang hung khí đến hiện trường.
- Cản trở lực lượng chức năng giải quyết vụ việc.
- Phát trực tiếp để thu hút thêm người đến gây náo loạn.
Không phải cứ không trực tiếp gây thương tích thì sẽ không phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Pháp luật xử lý nhằm phòng ngừa hậu quả lớn hơn
Mục đích của việc xử lý tội gây rối trật tự công cộng không chỉ là xử lý hậu quả đã xảy ra mà còn nhằm ngăn chặn những hậu quả đặc biệt nghiêm trọng có thể phát sinh. Nếu chờ đến khi có người bị thương hoặc thiệt mạng mới xử lý thì nhiều vụ việc đã vượt khỏi tầm kiểm soát. Chính vì vậy, ngay khi hành vi đã gây nguy hiểm đáng kể cho xã hội, cơ quan tiến hành tố tụng hoàn toàn có thể khởi tố để bảo đảm an ninh, trật tự chung.
Những hành vi rất dễ bị khởi tố về tội gây rối trật tự công cộng
Trong thực tế, nhiều người bất ngờ khi bị khởi tố chỉ vì nghĩ rằng mình “chưa đánh ai”. Một số hành vi thường gặp gồm:
- Đánh nhau nơi công cộng.
- Tụ tập đông người gây mất trật tự.
- Đua xe trái phép.
- Mang hung khí diễu phố để thị uy.
- Gây rối tại bệnh viện, trường học hoặc cơ quan nhà nước.
- Livestream kích động nhiều người tham gia gây rối.
- Đập phá tài sản tại nơi công cộng làm nhiều người hoảng loạn.
Điểm chung của các hành vi này là đều có khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh và trật tự xã hội.
Nhiều người nhầm lẫn giữa gây rối trật tự công cộng và cố ý gây thương tích
Đây là hai tội danh hoàn toàn khác nhau. Tội cố ý gây thương tích chủ yếu bảo vệ sức khỏe của cá nhân bị hại và thường yêu cầu xác định tỷ lệ tổn thương cơ thể hoặc các dấu hiệu pháp lý khác theo quy định.
Trong khi đó, tội gây rối trật tự công cộng hướng đến việc bảo vệ trật tự, an toàn xã hội. Vì vậy, dù không có ai bị thương thì hành vi vẫn có thể bị xử lý nếu gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cộng đồng. Trong nhiều vụ án, một người thậm chí có thể bị xem xét đồng thời nhiều tội danh nếu hành vi đáp ứng đầy đủ dấu hiệu cấu thành của từng tội.
Vai trò của luật sư khi bị điều tra về tội gây rối trật tự công cộng
Không phải mọi hành vi mất trật tự đều mặc nhiên cấu thành tội phạm. Luật sư sẽ giúp:
- Đánh giá hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm hay không.
- Phân tích mức độ ảnh hưởng thực tế của vụ việc.
- Kiểm tra tính hợp pháp của các chứng cứ.
- Xác định đúng vai trò của từng người tham gia.
- Đề xuất các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
- Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong suốt quá trình điều tra, truy tố và xét xử.
Việc có luật sư tham gia ngay từ giai đoạn đầu thường giúp hạn chế những bất lợi do khai báo thiếu chính xác hoặc hiểu sai quy định của pháp luật.
Kết luận
Tội gây rối trật tự công cộng không bắt buộc phải có người bị thương mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Điều quan trọng là hành vi có gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc thuộc các trường hợp mà pháp luật quy định hay không.
Vì vậy, đừng chủ quan cho rằng “không đánh ai thì không phạm tội”. Khi tham gia các vụ tụ tập, đánh nhau, đua xe hoặc kích động đám đông, bạn vẫn có thể phải đối mặt với trách nhiệm hình sự dù không trực tiếp gây thương tích cho bất kỳ ai. Nếu không may vướng vào vụ việc, việc tìm hiểu đúng quy định pháp luật và có luật sư hỗ trợ từ sớm sẽ là giải pháp quan trọng để bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
📞 THÔNG TIN LIÊN HỆ
VĂN PHÒNG LUẬT CÔNG TÂM
☎ Hotline: 0972810901 – 0969545660
🌐 Website: luatcongtam.com.vn
📧 Email: [email protected]
