Nhiều người cho rằng “đã được cho đất rồi thì sẽ không còn quyền hưởng thừa kế”. Đây là một hiểu lầm rất phổ biến và cũng là nguyên nhân khiến không ít gia đình phát sinh tranh chấp sau khi cha mẹ qua đời. Thực tế, việc đã được cho đất trước đó không đồng nghĩa với việc chắc chắn bị mất quyền hưởng di sản thừa kế. Trong nhiều trường hợp, người đã được cho đất vẫn có thể tiếp tục được chia di sản theo quy định pháp luật hoặc theo di chúc.
Việc cho đất và việc hưởng thừa kế là hai quan hệ pháp lý khác nhau
Nhiều người nhầm lẫn rằng cha mẹ đã cho đất lúc còn sống thì sau này người con đó sẽ không còn quyền nhận di sản. Tuy nhiên, pháp luật xem việc tặng cho tài sản và việc chia thừa kế là hai quan hệ hoàn toàn khác nhau.
Việc cho đất là giao dịch dân sự phát sinh khi người còn sống tự nguyện chuyển quyền sử dụng đất cho người khác. Trong khi đó, thừa kế là việc chuyển giao di sản sau khi người để lại tài sản qua đời.
Điều này có nghĩa là nếu cha mẹ không có thỏa thuận rõ ràng rằng phần đất đã cho sẽ được trừ vào phần thừa kế sau này, thì người đã được cho đất vẫn có thể tiếp tục được hưởng di sản như những người thừa kế khác.
Phần đất được cho không được xem là “chia trước thừa kế”
Không phải mọi trường hợp cha mẹ cho đất đều được xem là đã chia thừa kế trước.
Có nhiều trường hợp cha mẹ cho đất để:
- Hỗ trợ làm nhà riêng
- Cho ra ở riêng
- Tạo điều kiện làm ăn
- Giúp ổn định cuộc sống
Những trường hợp này thường được xem là giao dịch tặng cho thông thường chứ không phải chia di sản trước. Nếu không có tài liệu hoặc căn cứ thể hiện đây là phần “trừ vào thừa kế”, người được cho đất vẫn có quyền yêu cầu hưởng phần di sản còn lại.
Đây là nguyên nhân khiến nhiều người “bất ngờ” khi một người đã được cho rất nhiều tài sản vẫn tiếp tục được chia thừa kế.
Được chỉ định rõ ràng trong Di chúc hợp pháp
Trong nhiều trường hợp, người để lại di sản vẫn lập di chúc cho người đã được cho đất tiếp tục hưởng tài sản khác.
Ví dụ:
- Đã cho đất lúc còn sống nhưng vẫn để lại tiền, nhà hoặc tài sản khác trong di chúc
- Đã cho một phần đất nhưng di chúc tiếp tục chia thêm phần còn lại
- Muốn bảo đảm công bằng giữa các con theo ý chí riêng
Khi đó, việc đã được cho đất trước đây không làm mất hiệu lực quyền hưởng di sản theo di chúc nếu di chúc hợp pháp. Việc trước đây cha mẹ cho mảnh đất là quan hệ Tặng cho tài sản. Còn việc để lại tài sản sau khi mất là quan hệ Thừa kế theo di chúc. Pháp luật ưu tiên tuyệt đối ý chí của người để lại di sản, không ai trong gia đình có quyền ngăn cấm hay tước bỏ quyền này của bạn.
Người thuộc hàng thừa kế vẫn có quyền theo pháp luật
Trong trường hợp không có di chúc hoặc di chúc không hợp pháp, di sản sẽ được chia theo pháp luật.
Khi đó, những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất như:
- Vợ hoặc chồng
- Cha mẹ
- Con ruột
- Con nuôi hợp pháp
Vẫn có quyền hưởng di sản, kể cả trước đó đã từng được cho đất.
Đây là điểm mà rất nhiều gia đình không để ý. Họ cho rằng việc “cho riêng” đồng nghĩa với việc “không còn quyền thừa kế”, nhưng pháp luật không mặc nhiên hiểu như vậy.
Thuộc diện “Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc”
Đây là trường hợp đặc biệt ngay cả khi cha mẹ lập di chúc cố tình “bỏ quên” bạn, không cho bạn hưởng thêm bất kỳ tài sản nào vì lý do trước đó đã cho đất.
Theo Điều 644 Bộ luật Dân sự, nếu bạn thuộc nhóm: Con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng mất sức lao động (không có khả năng lao động), bạn nghiễm nhiên được hưởng phần di sản bằng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật.
Quyền lợi này được pháp luật bảo vệ tối cao nhằm đảm bảo cuộc sống cho những đối tượng yếu thế trong gia đình, bất chấp nội dung di chúc viết gì và bất chấp việc trước đây bạn đã từng được cho tài sản hay chưa.
Vai trò của luật sư trong tranh chấp thừa kế có liên quan đến cho đất
Các vụ tranh chấp kiểu này thường rất phức tạp vì liên quan đến:
- Nguồn gốc tài sản
- Thời điểm cho đất
- Ý chí của người để lại tài sản
- Hiệu lực giấy tờ
- Công sức đóng góp của các bên
Luật sư sẽ hỗ trợ:
- Đánh giá bản chất pháp lý của vụ việc
- Thu thập và củng cố chứng cứ
- Soạn thảo hồ sơ pháp lý
- Tham gia hòa giải và tố tụng
Kết luận
Đã được cho đất không đồng nghĩa với việc chắc chắn mất quyền hưởng thừa kế. Trong nhiều trường hợp, người đã được cho đất vẫn có thể tiếp tục được chia di sản thừa kế. Vì vậy, để tránh tranh chấp, việc lập văn bản rõ ràng khi cho đất, lập di chúc hợp pháp và hiểu đúng quy định pháp luật là điều rất quan trọng. Nếu vụ việc có dấu hiệu phức tạp, nên tham khảo ý kiến luật sư từ sớm để bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
📞 Thông tin liên hệ
👉 VĂN PHÒNG LUẬT CÔNG TÂM
📞 Hotline: 0972810901 | 0969545660
🌐 Website: luatcongtam.com.vn
📩 Email: [email protected]
