Nhiều người cho rằng nếu con không sống cùng bố, không qua lại với gia đình nhà nội hoặc nhiều năm không chăm sóc, thăm nom bố thì sẽ không còn quyền được hưởng di sản thừa kế. Ngược lại, cũng có người nghĩ chỉ cần là con ruột thì trong mọi trường hợp đều đương nhiên được nhận di sản.

Thực tế, cả hai cách hiểu này đều chưa hoàn toàn chính xác. Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, quyền hưởng thừa kế được xác định chủ yếu dựa trên quan hệ huyết thống, di chúc và quy định của pháp luật, chứ không phụ thuộc vào việc người con có thường xuyên qua lại với gia đình hay không.

Vậy con không sống cùng bố, không liên hệ với gia đình bên nội trong nhiều năm thì có còn quyền hưởng di sản hay không? Hãy cùng tìm hiểu ngay để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Không qua lại với bố và gia đình nội chưa chắc đã mất quyền thừa kế

Trong thực tế, nhiều người con vì cha mẹ ly hôn, cha bỏ đi làm ăn xa hoặc mâu thuẫn gia đình nên nhiều năm không còn liên hệ với bố hoặc gia đình bên nội.

Khi người cha qua đời, không ít người cho rằng:

• Không chăm sóc bố thì không được chia thừa kế.
• Không về giỗ chạp thì không còn quyền hưởng tài sản.
• Gia đình nội không thừa nhận thì sẽ không được nhận di sản.

Đây là quan điểm không đúng.

Theo Điều 609 Bộ luật Dân sự năm 2015, cá nhân có quyền để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật.

Nếu người con có quan hệ cha con hợp pháp thì việc không qua lại trong thời gian dài không phải là căn cứ làm mất quyền hưởng di sản.

Quan hệ cha con hợp pháp là căn cứ quan trọng nhất

Căn cứ Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015, hàng thừa kế thứ nhất gồm:

• Vợ hoặc chồng;
• Cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi;
• Con đẻ, con nuôi của người chết.

Như vậy, chỉ cần xác định người đó là con hợp pháp của người để lại di sản thì về nguyên tắc vẫn thuộc hàng thừa kế thứ nhất.

Việc:

• Không sống chung;
• Không thường xuyên qua lại;
• Không chăm sóc bố;
• Không được gia đình nội yêu quý;

không làm chấm dứt quan hệ thừa kế theo pháp luật.

Do đó, nếu người cha chết không để lại di chúc hoặc di chúc không hợp pháp thì người con vẫn có quyền yêu cầu chia phần di sản theo quy định.

Di chúc của người cha có ảnh hưởng như thế nào?

Nếu người cha lập di chúc hợp pháp thì việc chia di sản trước hết được thực hiện theo nội dung của di chúc theo Điều 624 và Điều 630 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Có các trường hợp thường gặp:

• Người cha để lại toàn bộ tài sản cho người con.
• Chỉ để lại cho một số người.
• Truất quyền hưởng di sản của một người con.
• Không nhắc đến người con trong di chúc.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, người con vẫn có thể được hưởng phần di sản bắt buộc nếu thuộc đối tượng quy định tại Điều 644 Bộ luật Dân sự năm 2015, như:

• Con chưa thành niên.
• Con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động.

Vì vậy, việc có được hưởng di sản hay không còn phụ thuộc vào nội dung di chúc và quy định của pháp luật.

Khi nào người con không được hưởng di sản?

Không phải mọi người con đều chắc chắn được nhận di sản.

Theo Điều 621 Bộ luật Dân sự năm 2015, một số trường hợp không có quyền hưởng di sản, chẳng hạn:

• Cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe của người để lại di sản.
• Ngược đãi nghiêm trọng người để lại di sản.
• Lừa dối, cưỡng ép hoặc giả mạo di chúc.
• Có hành vi cản trở việc lập di chúc.

Ngoài các trường hợp này, người con có thể không được hưởng di sản nếu:

• Từ chối nhận di sản theo Điều 620 Bộ luật Dân sự năm 2015.
• Bị truất quyền hưởng di sản theo di chúc hợp pháp (trừ trường hợp được hưởng di sản bắt buộc).

Việc không qua lại với bố hoặc gia đình nội không phải là căn cứ để tước quyền thừa kế.

Những chứng cứ giúp bảo vệ quyền thừa kế

Khi phát sinh tranh chấp, chứng cứ đóng vai trò rất quan trọng.

Người yêu cầu chia di sản nên chuẩn bị:

• Giấy khai sinh chứng minh quan hệ cha con.
• Quyết định công nhận cha, mẹ, con (nếu có).
• Giấy chứng tử của người để lại di sản.
• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy tờ về tài sản.
• Di chúc (nếu có).
• Giấy đăng ký kết hôn của cha mẹ (nếu liên quan).
• Hồ sơ hộ tịch.
• Văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản.
• Các tài liệu chứng minh nguồn gốc tài sản.

Càng có đầy đủ tài liệu thì việc bảo vệ quyền thừa kế càng thuận lợi.

Vì sao nhiều người bị mất quyền lợi vì hiểu sai pháp luật?

Thực tế cho thấy nhiều người đã tự từ bỏ quyền lợi hoặc để hết thời hiệu khởi kiện chỉ vì nghĩ rằng mình không còn quyền hưởng di sản.

Một số nguyên nhân phổ biến gồm:

• Cho rằng không chăm sóc bố thì không được chia tài sản.
• Tin lời người thân rằng đã “ra khỏi gia đình” nên không còn quyền.
• Không biết quy định về hàng thừa kế.
• Không thu thập giấy tờ chứng minh quan hệ cha con.
• Không kịp thời khởi kiện khi phát sinh tranh chấp.

Những hiểu lầm này có thể khiến người có quyền thừa kế bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Vai trò của luật sư trong các vụ việc về thừa kế

Đối với các tranh chấp thừa kế, luật sư có thể hỗ trợ:

• Đánh giá quyền hưởng di sản theo quy định pháp luật.
• Kiểm tra hiệu lực của di chúc.
• Xác định hàng thừa kế và phần di sản được hưởng.
• Thu thập, củng cố chứng cứ.
• Soạn thảo đơn khởi kiện, đơn yêu cầu chia di sản.
• Đại diện làm việc với cơ quan có thẩm quyền.
• Tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Việc được tư vấn pháp lý ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế tranh chấp kéo dài và bảo vệ tốt nhất quyền lợi của người thừa kế.

Kết luận

Con không qua lại với bố và gia đình nhà nội không đồng nghĩa với việc mất quyền hưởng thừa kế. Theo quy định của Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015, nếu có quan hệ cha con hợp pháp thì người con vẫn thuộc hàng thừa kế thứ nhất và có quyền hưởng di sản theo pháp luật, trừ các trường hợp không được hưởng di sản theo Điều 621 hoặc có căn cứ khác theo quy định của pháp luật.

Nếu đang phát sinh tranh chấp về quyền thừa kế hoặc bị gia đình bên nội từ chối chia di sản vì lý do không qua lại nhiều năm, bạn nên sớm tham khảo ý kiến luật sư để được đánh giá hồ sơ, xác định đúng quyền lợi và có phương án bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình theo quy định của pháp luật.

📞 THÔNG TIN LIÊN HỆ

VĂN PHÒNG LUẬT CÔNG TÂM

☎ Hotline: 0972810901 – 0969545660

🌐 Website: luatcongtam.com.vn

📧 Email: [email protected]