Nhiều người vẫn cho rằng con trai đương nhiên được hưởng di sản nhiều hơn con gái, đặc biệt đối với tài sản là đất đai hoặc tài sản do cha mẹ để lại. Quan niệm này xuất phát từ tư tưởng trọng nam khinh nữ tồn tại từ lâu trong xã hội. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành có thực sự quy định như vậy hay không? Liệu con trai có được ưu tiên hưởng thừa kế nhiều hơn con gái? Nếu hiểu sai quy định, nhiều người có thể vô tình làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của mình. Hãy cùng tìm hiểu ngay dưới đây.
Pháp luật không phân biệt con trai hay con gái khi hưởng thừa kế
Một trong những nguyên tắc quan trọng của pháp luật thừa kế hiện nay là bảo đảm sự bình đẳng giữa các cá nhân. Theo quy định của Bộ luật Dân sự, quyền hưởng di sản không phụ thuộc vào giới tính. Điều này có nghĩa là con trai và con gái đều có quyền thừa kế ngang nhau nếu thuộc cùng hàng thừa kế hoặc được người để lại di sản chỉ định trong di chúc. Không có bất kỳ quy định nào cho phép con trai mặc nhiên được hưởng nhiều hơn con gái chỉ vì là nam giới.
Đây là điểm mà rất nhiều người vẫn còn hiểu nhầm, đặc biệt trong các gia đình có tài sản là nhà đất hoặc tài sản giá trị lớn.
Nếu cha mẹ không để lại di chúc thì chia thừa kế như thế nào?
Khi người chết không để lại di chúc hợp pháp, di sản sẽ được chia theo pháp luật. Theo quy định hiện hành, hàng thừa kế thứ nhất bao gồm:
- Vợ hoặc chồng của người chết;
- Cha mẹ của người chết;
- Con đẻ, con nuôi của người chết.
Những người cùng hàng thừa kế sẽ được hưởng phần di sản bằng nhau.
Ví dụ, người cha qua đời để lại khối tài sản trị giá 3 tỷ đồng và có vợ cùng 2 người con (1 con trai, 1 con gái). Trong trường hợp này, di sản sẽ được chia đều cho ba người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Mỗi người sẽ được hưởng phần giá trị như nhau. Do đó, nếu chia thừa kế theo pháp luật thì con trai không được hưởng nhiều hơn con gái.
Di chúc có thể quy định con trai được hưởng nhiều hơn con gái
Nhiều người nhầm lẫn giữa việc chia thừa kế theo pháp luật và chia thừa kế theo di chúc.
Trong trường hợp người để lại di sản lập di chúc hợp pháp, họ có quyền quyết định ai được hưởng tài sản và hưởng bao nhiêu. Khi đó, cha mẹ hoàn toàn có thể để lại phần tài sản lớn hơn cho con trai hoặc cho con gái nếu đó là ý chí của họ. Ví dụ:
- Con trai được hưởng 70% giá trị di sản;
- Con gái được hưởng 30% giá trị di sản.
Nếu di chúc được lập đúng quy định pháp luật thì việc phân chia như trên vẫn có giá trị pháp lý. Vì vậy, trên thực tế có những trường hợp con trai được hưởng nhiều hơn con gái, nhưng đó là do nội dung của di chúc chứ không phải vì pháp luật ưu tiên nam giới.
Có những người vẫn được hưởng thừa kế dù không được chỉ định trong di chúc
Không phải mọi trường hợp người lập di chúc đều có thể tước bỏ hoàn toàn quyền hưởng di sản của người thân. Pháp luật quy định một số người thuộc diện “người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc” vẫn có quyền hưởng một phần di sản nhất định, bao gồm:
- Con chưa thành niên;
- Cha, mẹ của người chết;
- Vợ hoặc chồng;
- Con đã thành niên nhưng mất khả năng lao động.
Những người này vẫn có thể được hưởng một phần di sản ngay cả khi di chúc không nhắc đến họ. Đây là cơ chế nhằm bảo đảm quyền lợi của những người thân thuộc diện cần được bảo vệ đặc biệt.
Vì sao vẫn tồn tại quan niệm con trai được hưởng nhiều hơn?
Trên thực tế, nhiều gia đình vẫn duy trì tư tưởng “trọng nam”, cho rằng con trai là người nối dõi hoặc có trách nhiệm thờ cúng tổ tiên nên cần được nhận phần tài sản lớn hơn. Chính vì vậy, khi cha mẹ qua đời, nhiều tranh chấp phát sinh do một số thành viên cho rằng con gái không có quyền hưởng ngang bằng với con trai. Tuy nhiên, quan niệm xã hội không phải là căn cứ pháp lý. Khi xảy ra tranh chấp và được giải quyết theo quy định pháp luật, quyền thừa kế của con trai và con gái được bảo vệ như nhau.
Khi quyền thừa kế bị xâm phạm cần làm gì?
Nếu phát hiện quyền hưởng di sản của mình bị ảnh hưởng, người thừa kế cần nhanh chóng:
- Thu thập giấy tờ chứng minh quan hệ với người chết;
- Xác định di sản để lại;
- Kiểm tra tính hợp pháp của di chúc (nếu có);
- Yêu cầu hòa giải giữa các thành viên trong gia đình;
- Khởi kiện tại Tòa án khi quyền lợi không được bảo đảm.
Việc xử lý sớm sẽ giúp tránh nguy cơ tài sản bị chuyển nhượng hoặc phát sinh thêm tranh chấp phức tạp.
Vai trò của luật sư trong các vụ tranh chấp thừa kế
Các vụ việc thừa kế thường liên quan đến nhiều quy định pháp luật và giấy tờ phức tạp. Vì vậy, luật sư có thể hỗ trợ:
- Xác định đúng hàng thừa kế;
- Đánh giá tính hợp pháp của di chúc;
- Tính toán phần di sản được hưởng;
- Thu thập chứng cứ bảo vệ quyền lợi;
- Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp tại Tòa án.
Trong nhiều trường hợp, sự hỗ trợ kịp thời của luật sư giúp các bên tránh được những tranh chấp kéo dài và bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của mình.
Kết luận
Con trai không mặc nhiên được hưởng di sản nhiều hơn con gái. Theo quy định pháp luật hiện hành, con trai và con gái có quyền thừa kế bình đẳng như nhau khi chia thừa kế theo pháp luật. Chỉ trong trường hợp người để lại di sản lập di chúc hợp pháp với nội dung phân chia khác nhau thì con trai mới có thể được hưởng nhiều hơn. Vì vậy, nếu đang gặp vướng mắc liên quan đến quyền thừa kế, đừng để những quan niệm truyền thống hoặc thông tin thiếu chính xác làm ảnh hưởng đến quyền lợi của mình. Hiểu đúng quy định pháp luật và có sự tư vấn kịp thời sẽ giúp bạn bảo vệ tốt nhất phần di sản hợp pháp mà mình được hưởng.
📞 THÔNG TIN LIÊN HỆ
VĂN PHÒNG LUẬT CÔNG TÂM
☎ Hotline: 0972810901 – 0969545660
🌐 Website: luatcongtam.com.vn
📧 Email: [email protected]
