Nhiều người cho rằng chỉ cần một bên đương sự vắng mặt tại phiên tòa dân sự sơ thẩm thì Tòa án bắt buộc phải hoãn phiên tòa. Đây là một cách hiểu chưa chính xác và có thể khiến đương sự bỏ lỡ thời điểm quan trọng để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Trên thực tế, việc có được hoãn phiên tòa hay không còn phụ thuộc vào lý do vắng mặt, tư cách tham gia tố tụng, việc đã được triệu tập hợp lệ hay chưa và những điều kiện cụ thể của từng trường hợp.
Đặc biệt, trong các vụ án tranh chấp đất đai, hợp đồng, tài sản, thừa kế, hôn nhân gia đình hoặc yêu cầu bồi thường, việc vắng mặt của một bên không phải lúc nào cũng khiến phiên tòa phải dừng lại. Vậy khi nào được hoãn phiên tòa dân sự sơ thẩm? Khi nào Tòa án vẫn có thể xét xử dù một bên vắng mặt? Dưới đây là những vấn đề quan trọng cần biết.
Hoãn phiên tòa dân sự sơ thẩm là gì?
Hoãn phiên tòa dân sự sơ thẩm có thể hiểu là việc Tòa án chưa tiến hành xét xử vụ án tại thời điểm đã dự kiến mà chuyển sang một thời điểm khác theo quyết định của Tòa án. Việc hoãn phiên tòa không đồng nghĩa với việc vụ án bị đình chỉ hoặc chấm dứt giải quyết. Sau khi lý do dẫn đến việc hoãn không còn hoặc đã hết thời gian hoãn theo quy định, Tòa án có thể tiếp tục đưa vụ án ra xét xử.
Trong tố tụng dân sự, hoãn phiên tòa được đặt ra nhằm bảo đảm quyền tham gia tố tụng và quyền tự bảo vệ của các bên, đồng thời bảo đảm phiên tòa được tiến hành đúng trình tự. Tuy nhiên, quy định về hoãn phiên tòa không nhằm tạo điều kiện để một bên cố tình vắng mặt nhằm kéo dài thời gian giải quyết vụ án.
Vì vậy, khi nhận được giấy triệu tập hoặc thông báo về việc mở phiên tòa, đương sự cần đặc biệt chú ý thời gian, địa điểm và tư cách tham gia tố tụng của mình. Nếu có lý do chính đáng không thể tham dự, cần chủ động thông báo cho Tòa án và thực hiện các thủ tục cần thiết thay vì chỉ đơn giản là không có mặt.
Không phải cứ vắng mặt là phiên tòa phải hoãn
Đây là vấn đề mà rất nhiều đương sự hiểu nhầm. Việc một người không có mặt tại phiên tòa không mặc nhiên dẫn đến việc Tòa án phải hoãn phiên tòa. Tòa án sẽ căn cứ vào từng trường hợp cụ thể để xác định có thuộc trường hợp phải hoãn hay không.
Chẳng hạn, nếu đương sự đã được triệu tập hợp lệ nhưng cố tình không đến mà không có lý do chính đáng, Tòa án có thể xem xét việc xét xử vắng mặt theo quy định. Điều này có nghĩa là một bên không thể mặc nhiên sử dụng việc vắng mặt như một cách để ngăn phiên tòa được mở.
Ngược lại, nếu người tham gia tố tụng vắng mặt vì lý do chính đáng và đáp ứng các điều kiện pháp luật quy định thì việc hoãn phiên tòa có thể được đặt ra để bảo đảm quyền tham gia và trình bày ý kiến của họ.
Trường hợp đương sự vắng mặt lần thứ nhất
Đối với phiên tòa được triệu tập lần đầu, việc đương sự vắng mặt có thể dẫn đến việc hoãn phiên tòa nếu thuộc trường hợp pháp luật quy định. Đặc biệt, nếu người được triệu tập vắng mặt và có lý do chính đáng thì Tòa án cần xem xét để bảo đảm họ có cơ hội tham gia tố tụng.
Lý do chính đáng có thể liên quan đến những sự kiện khách quan khiến người tham gia tố tụng không thể có mặt đúng thời gian. Tuy nhiên, không phải mọi lý do được đưa ra đều đương nhiên được Tòa án chấp nhận. Tòa án sẽ xem xét tính thực tế, mức độ ảnh hưởng và tài liệu chứng minh liên quan đến lý do vắng mặt.
Do đó, nếu không thể tham gia phiên tòa, đương sự nên gửi đơn đề nghị hoãn phiên tòa kèm tài liệu chứng minh lý do. Việc này sẽ giúp Tòa án có cơ sở xem xét thay vì chỉ ghi nhận đơn thuần rằng đương sự không có mặt.
Vắng mặt vì lý do chính đáng có thể được hoãn
Một trong những trường hợp thường gặp là đương sự không thể tham gia phiên tòa do có lý do chính đáng. Ví dụ, người tham gia tố tụng gặp vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, gặp sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan khiến họ thực sự không thể đến Tòa án.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc có lý do không thể tham dự không đồng nghĩa với việc đương nhiên được hoãn. Đương sự cần thông báo cho Tòa án trong thời gian phù hợp và nếu có thể thì cung cấp tài liệu chứng minh.
Trong trường hợp sức khỏe không bảo đảm, giấy tờ y tế có thể là căn cứ quan trọng để Tòa án xem xét. Nếu gặp sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, đương sự cũng nên cung cấp tài liệu thể hiện sự kiện đó thực sự ảnh hưởng đến khả năng tham dự phiên tòa.
Người tham gia tố tụng có thể xin hoãn phiên tòa bằng cách nào?
Nếu biết trước mình không thể tham dự phiên tòa, đương sự nên chủ động làm đơn đề nghị hoãn phiên tòa gửi đến Tòa án đang giải quyết vụ án. Nội dung đơn cần thể hiện rõ thông tin vụ án, tư cách tham gia tố tụng, thời gian phiên tòa dự kiến diễn ra, lý do không thể tham gia và đề nghị Tòa án xem xét hoãn phiên tòa.
Điều quan trọng là lý do xin hoãn phải cụ thể, rõ ràng và có căn cứ. Nếu có tài liệu chứng minh thì nên gửi kèm theo đơn. Việc này đặc biệt quan trọng trong những vụ án mà đương sự cần trực tiếp trình bày ý kiến, cung cấp chứng cứ hoặc thực hiện quyền tranh luận tại phiên tòa.
Đồng thời, đương sự không nên chờ đến sát giờ xét xử mới thông báo nếu đã biết trước mình không thể tham dự. Việc thông báo sớm giúp Tòa án có thời gian xem xét và hạn chế những tranh luận phát sinh về sau.
Nếu bị ốm, có được hoãn phiên tòa không?
Đây là tình huống khá phổ biến. Tuy nhiên, không phải cứ nói rằng “bị ốm” thì Tòa án bắt buộc phải hoãn phiên tòa. Mức độ bệnh và khả năng tham gia phiên tòa thực tế mới là vấn đề cần xem xét.
Nếu tình trạng sức khỏe thực sự khiến đương sự không thể tham gia phiên tòa, việc cung cấp tài liệu y tế phù hợp sẽ giúp chứng minh lý do vắng mặt. Trong trường hợp cần thiết, Tòa án sẽ xem xét tình trạng cụ thể để quyết định có hoãn phiên tòa hay không.
Ngược lại, nếu chỉ có lý do sức khỏe chung chung nhưng không có tài liệu chứng minh hoặc tình trạng sức khỏe không đến mức cản trở việc tham gia phiên tòa thì yêu cầu hoãn có thể không được chấp nhận.
Người đại diện hoặc luật sư vắng mặt thì có được hoãn không?
Không phải cứ người đại diện hoặc luật sư vắng mặt là phiên tòa đương nhiên phải hoãn. Tòa án sẽ xem xét tư cách của người vắng mặt, việc họ có phải người đại diện theo pháp luật, đại diện theo ủy quyền hay người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp hay không, đồng thời xem xét lý do vắng mặt.
Trong một số trường hợp, sự tham gia của người đại diện có ý nghĩa đặc biệt đối với quyền và lợi ích của đương sự. Nếu người đại diện vắng mặt vì lý do chính đáng, việc hoãn phiên tòa có thể được xem xét.
Đối với luật sư hoặc người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, cần phân biệt giữa trường hợp họ vắng mặt và trường hợp đương sự vắng mặt. Việc một người tham gia tố tụng không có mặt không phải lúc nào cũng dẫn đến hậu quả pháp lý giống nhau.
Vắng mặt lần thứ hai có chắc chắn được hoãn không?
Đây là điểm rất nhiều người dễ hiểu sai. Việc đã được hoãn phiên tòa một lần không có nghĩa rằng lần sau chỉ cần tiếp tục vắng mặt thì Tòa án phải tiếp tục hoãn.
Khi phiên tòa được triệu tập lại, Tòa án sẽ tiếp tục xem xét điều kiện tham gia của các bên theo quy định. Nếu đương sự tiếp tục vắng mặt nhưng không có lý do chính đáng, tùy trường hợp, Tòa án có thể tiến hành xét xử vắng mặt hoặc áp dụng cách giải quyết tố tụng phù hợp.
Do đó, nếu đã từng xin hoãn và được Tòa án chấp nhận, đương sự vẫn cần nghiêm túc tham dự phiên tòa vào lần tiếp theo. Không nên cho rằng việc xin hoãn nhiều lần là một quyền tuyệt đối.
Tòa án có thể xét xử vắng mặt khi đương sự không đến không?
Có. Trong tố tụng dân sự, pháp luật có những trường hợp cho phép Tòa án tiến hành xét xử khi một bên đương sự vắng mặt. Đây chính là lý do người khởi kiện, người bị kiện hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không nên chủ quan cho rằng “không đi thì Tòa án không xử được”.
Nếu đương sự đã được triệu tập hợp lệ nhưng không tham gia mà không thuộc trường hợp được hoãn, Tòa án có thể xem xét giải quyết vụ án theo quy định. Khi đó, người vắng mặt có thể mất cơ hội trực tiếp trình bày quan điểm, phản bác chứng cứ hoặc bảo vệ quyền lợi của mình tại phiên tòa.
Đặc biệt, đối với người bị kiện, việc không tham gia tố tụng trong thời gian dài có thể khiến họ gặp bất lợi trong việc cung cấp tài liệu, chứng cứ và đưa ra ý kiến đối với yêu cầu của nguyên đơn.
Vì sao không nên cố tình vắng mặt để kéo dài vụ án?
Một số người cho rằng nếu mình không đến Tòa thì vụ án sẽ không thể giải quyết. Đây là quan niệm rất rủi ro. Tố tụng dân sự không cho phép một bên tùy ý trì hoãn quá trình xét xử chỉ bằng việc không tham gia phiên tòa.
Nếu việc vắng mặt không thuộc trường hợp được hoãn, Tòa án vẫn có thể tiếp tục giải quyết vụ án theo quy định. Khi đó, chính người vắng mặt có thể là người chịu thiệt vì không trực tiếp đưa ra chứng cứ hoặc trình bày quan điểm.
Trong những vụ án tranh chấp tài sản, đất đai hoặc hợp đồng có giá trị lớn, việc không tham dự phiên tòa còn có thể khiến một bên bỏ lỡ cơ hội làm rõ những tình tiết quan trọng. Vì vậy, thay vì cố tình vắng mặt, đương sự nên chủ động sử dụng đúng các quyền tố tụng của mình.
Khi nào việc xin hoãn phiên tòa có thể bị từ chối?
Yêu cầu hoãn phiên tòa có thể không được chấp nhận nếu lý do đưa ra không đủ căn cứ, không thuộc trường hợp pháp luật cho phép hoặc người yêu cầu không chứng minh được việc mình thực sự không thể tham gia phiên tòa.
Ví dụ, một bên chỉ đưa ra lý do bận công việc cá nhân, có việc gia đình thông thường hoặc không sắp xếp được thời gian mà không có căn cứ phù hợp thì không phải trường hợp nào cũng được Tòa án chấp nhận.
Ngoài ra, việc liên tục xin hoãn với những lý do không rõ ràng có thể ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết vụ án. Vì vậy, khi làm đơn xin hoãn, người yêu cầu cần tập trung vào lý do thực tế, tài liệu chứng minh và quyền lợi tố tụng cần được bảo đảm.
Nếu không được hoãn thì đương sự cần làm gì?
Nếu Tòa án không chấp nhận yêu cầu hoãn và phiên tòa vẫn được tiến hành, đương sự cần cân nhắc việc tham gia phiên tòa hoặc thực hiện quyền tố tụng của mình theo đúng quy định. Không nên mặc nhiên cho rằng việc không được hoãn đồng nghĩa với việc mất hoàn toàn quyền bảo vệ quyền lợi.
Trong trường hợp không thể trực tiếp tham gia, đương sự cần xem xét các phương án tố tụng phù hợp như ủy quyền theo quy định, gửi ý kiến bằng văn bản hoặc thực hiện các quyền khác mà pháp luật cho phép, tùy thuộc vào tư cách tham gia tố tụng và tình hình cụ thể của vụ án.
Đối với những vụ án phức tạp, đặc biệt là tranh chấp quyền sử dụng đất, tài sản có giá trị lớn hoặc có nhiều người liên quan, việc đánh giá phương án tham gia tố tụng từ trước ngày xét xử là rất quan trọng.
Luật sư có vai trò gì khi cần xin hoãn phiên tòa?
Trong trường hợp đương sự cần xin hoãn phiên tòa nhưng chưa chắc lý do của mình có được chấp nhận hay không, luật sư có thể hỗ trợ đánh giá tình huống và chuẩn bị hồ sơ phù hợp. Việc này giúp hạn chế trường hợp gửi đơn xin hoãn nhưng không nêu rõ căn cứ hoặc không có tài liệu chứng minh.
Ngoài vấn đề hoãn phiên tòa, luật sư còn có thể rà soát hồ sơ, chứng cứ, yêu cầu của các bên và chuẩn bị phương án bảo vệ quyền lợi tại phiên tòa. Điều này đặc biệt quan trọng bởi nếu phiên tòa vẫn được tiến hành, đương sự cần sẵn sàng để trình bày quan điểm và phản bác những yêu cầu không có căn cứ.
Kết luận
Khi nào được hoãn phiên tòa dân sự sơ thẩm? Không phải cứ vắng mặt là được hoãn. Việc hoãn phiên tòa phụ thuộc vào tư cách tham gia tố tụng, tình trạng triệu tập, lý do vắng mặt và các điều kiện cụ thể theo quy định pháp luật.
Đương sự cần đặc biệt lưu ý rằng việc cố tình không tham gia phiên tòa không phải là cách chắc chắn để kéo dài vụ án. Nếu đã được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt không có lý do chính đáng, trong những trường hợp nhất định, Tòa án vẫn có thể tiến hành xét xử theo quy định.
Vì vậy, nếu thực sự không thể tham dự phiên tòa, đương sự nên chủ động thông báo cho Tòa án, làm đơn đề nghị hoãn và cung cấp tài liệu chứng minh lý do vắng mặt. Đối với những vụ án có tranh chấp phức tạp hoặc tài sản có giá trị lớn, việc chuẩn bị phương án tố tụng và có người am hiểu pháp luật hỗ trợ từ sớm sẽ giúp hạn chế nguy cơ mất quyền lợi chỉ vì không hiểu đúng quy định về hoãn phiên tòa.
📞 THÔNG TIN LIÊN HỆ
Văn phòng Luật Công Tâm
Địa chỉ: Tầng 6, số 141 Hoàng Quốc Việt, phường Nghĩa Đô, Hà Nội.
Hotline hỗ trợ 24/7: 0972 810 901 – 0969 545 660
Website Luật Công Tâm
Email: [email protected]
