Nhiều người cho rằng chỉ đứng xem, đi cùng bạn bè hoặc có mặt tại hiện trường thì sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội gây rối trật tự công cộng. Đây là một quan niệm sai lầm rất phổ biến và cũng là nguyên nhân khiến không ít người “bất ngờ” khi bị cơ quan điều tra khởi tố, bắt giữ dù bản thân không trực tiếp đánh nhau hay phá hoại tài sản.
Thực tế, trong nhiều vụ án gây rối trật tự công cộng, không phải ai bị xử lý cũng là người trực tiếp thực hiện hành vi bạo lực. Nếu việc đi cùng, tham gia hoặc hỗ trợ đã góp phần làm mất an ninh, trật tự công cộng thì vẫn có thể phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật. Vậy vì sao chỉ đi cùng vẫn có thể bị bắt? Dưới đây là những lý do quan trọng bạn cần biết.
Chỉ đi cùng nhưng vẫn có thể bị xem là đồng phạm
Một trong những lý do khiến nhiều người bị xử lý hình sự là do họ không hiểu quy định về đồng phạm.
Theo pháp luật hình sự, đồng phạm là trường hợp có từ hai người trở lên cùng cố ý thực hiện một tội phạm. Điều này có nghĩa rằng người trực tiếp thực hiện hành vi chỉ là một trong những chủ thể của vụ án. Những người khác nếu biết rõ mục đích, cùng tham gia hoặc có hành vi hỗ trợ thì vẫn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.
Trong các vụ án gây rối trật tự công cộng, việc đi cùng đoàn xe để cổ vũ, hỗ trợ, cảnh giới, hò hét, quay phim nhằm kích động hoặc tiếp sức tinh thần cho nhóm gây rối đều có thể được đánh giá là hành vi tham gia thực hiện tội phạm nếu đủ căn cứ chứng minh yếu tố cố ý. Chính vì vậy, không phải cứ “không trực tiếp đánh ai” thì sẽ không bị xử lý.
Có mặt trong đoàn gây rối chưa chắc đã vô can
Rất nhiều người nghĩ rằng bản thân chỉ đi theo cho vui, không tham gia hành vi vi phạm nên sẽ không liên quan. Tuy nhiên, cơ quan điều tra sẽ không chỉ xem xét việc người đó có đánh nhau hay không, mà còn đánh giá toàn bộ diễn biến sự việc.
Nếu một người biết rõ nhóm chuẩn bị tụ tập đua xe, gây náo loạn, cản trở giao thông hoặc sử dụng hung khí nhưng vẫn chủ động tham gia đoàn, di chuyển cùng, phối hợp với những người khác thì đây có thể là căn cứ để xác định ý chí cùng thực hiện hành vi phạm tội. Việc “đi cùng” trong trường hợp này không còn đơn thuần là sự có mặt ngẫu nhiên mà có thể được coi là một mắt xích trong toàn bộ vụ việc.
Hành vi cổ vũ, hò hét cũng có thể làm phát sinh trách nhiệm hình sự
Một sai lầm khác là cho rằng chỉ những người trực tiếp gây rối mới bị xử lý. Trong thực tế, nhiều vụ án cho thấy có những người không đánh nhau nhưng liên tục hò hét, kích động đám đông, quay video phát trực tiếp nhằm cổ vũ hoặc thúc đẩy hành vi vi phạm tiếp diễn.
Những hành vi này có thể làm cho tình hình mất kiểm soát, khiến đám đông ngày càng manh động hơn và hậu quả trở nên nghiêm trọng hơn. Nếu cơ quan điều tra chứng minh được hành vi cổ vũ có sự thống nhất về ý chí với nhóm gây rối thì người thực hiện vẫn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm.
Đi cùng đoàn đua xe trái phép là trường hợp rất dễ bị xử lý
Một trong những tình huống phổ biến hiện nay là các vụ tụ tập điều khiển xe thành đoàn với tốc độ cao. Nhiều người cho rằng mình chỉ chạy theo đoàn xe, không lạng lách, không bốc đầu nên sẽ không sao.
Tuy nhiên, nếu việc tham gia đoàn xe đã góp phần tạo nên đám đông gây mất an toàn giao thông, cản trở phương tiện khác hoặc tạo điều kiện để nhóm đua xe hoạt động thì cơ quan chức năng vẫn có thể xem xét vai trò của từng người. Đặc biệt, nếu có sự phân công dẫn đoàn, cảnh giới, thông báo lực lượng chức năng hoặc hỗ trợ các thành viên khác bỏ trốn thì nguy cơ bị xử lý hình sự là rất lớn.
Không trực tiếp gây thương tích vẫn có thể bị khởi tố
Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ khi gây thương tích hoặc phá hoại tài sản mới cấu thành tội gây rối trật tự công cộng. Trên thực tế, tội danh này chủ yếu nhằm bảo vệ trật tự, an toàn công cộng.
Chỉ cần hành vi của nhóm người làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự xã hội như:
- Tụ tập gây náo loạn nơi công cộng.
- Đua xe trái phép.
- Cản trở giao thông nghiêm trọng.
- La hét, kích động đám đông.
- Đập phá tài sản công cộng.
- Gây hoang mang cho người dân.
thì những người cùng cố ý tham gia đều có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự, kể cả khi không trực tiếp gây thương tích cho bất kỳ ai.
Cơ quan điều tra sẽ đánh giá vai trò của từng người
Không phải tất cả những người có mặt đều bị xử lý giống nhau.
Trong quá trình điều tra, cơ quan tiến hành tố tụng sẽ làm rõ:
- Người nào khởi xướng.
- Người nào tổ chức.
- Người nào lôi kéo người khác.
- Người nào trực tiếp thực hiện hành vi.
- Người nào giúp sức.
- Người nào chỉ vô tình có mặt.
Nếu chứng minh được một người chỉ vô tình đi ngang qua hoặc không hề biết trước việc nhóm sẽ gây rối thì khả năng bị xử lý hình sự sẽ rất thấp. Ngược lại, nếu có đủ chứng cứ thể hiện sự thống nhất ý chí và cùng tham gia thì vẫn có thể bị khởi tố.
Dữ liệu điện tử là căn cứ chứng minh rất quan trọng
Hiện nay, việc chứng minh vai trò của từng người không chỉ dựa vào lời khai. Cơ quan điều tra còn có thể sử dụng rất nhiều nguồn chứng cứ như:
- Camera an ninh.
- Camera giao thông.
- Video do người dân ghi lại.
- Hình ảnh trên mạng xã hội.
- Tin nhắn rủ rê tụ tập.
- Nhật ký cuộc gọi.
- Định vị điện thoại.
- Dữ liệu từ các nền tảng trực tuyến.
Chính những dữ liệu này giúp cơ quan điều tra xác định ai là người biết trước kế hoạch, ai tham gia tích cực và ai chỉ vô tình xuất hiện. Đây cũng là lý do khiến nhiều người bất ngờ khi cho rằng “không ai nhìn thấy mình làm gì” nhưng vẫn bị xác định có liên quan.
Vì sao nhiều người nghĩ chỉ đi cùng sẽ không bị bắt?
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc hiểu chưa đầy đủ quy định của pháp luật. Không ít người cho rằng chỉ người trực tiếp đánh nhau hoặc phá tài sản mới phải chịu trách nhiệm hình sự.
Ngoài ra, tâm lý nể bạn bè, đi theo đám đông hoặc nghĩ rằng “đông người thì không sao” khiến nhiều người chủ quan tham gia vào các hoạt động có dấu hiệu vi phạm. Đến khi vụ việc bị xử lý, họ mới nhận ra rằng việc đồng hành, hỗ trợ hoặc tiếp sức cho hành vi gây rối cũng có thể khiến mình trở thành bị can trong vụ án.
Vai trò của luật sư khi bị điều tra về tội gây rối trật tự công cộng
Trong các vụ án gây rối trật tự công cộng có nhiều người tham gia, việc xác định đúng vai trò của từng cá nhân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Luật sư sẽ nghiên cứu hồ sơ vụ án, phân tích chứng cứ, đánh giá mức độ tham gia của từng người và xác định liệu có đủ căn cứ để xem là đồng phạm hay không.
Nếu người bị điều tra chỉ vô tình có mặt hoặc không có sự thống nhất ý chí với nhóm gây rối, luật sư có thể đưa ra các lập luận và chứng cứ nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của họ. Bên cạnh đó, luật sư cũng có thể hỗ trợ đề nghị thay đổi biện pháp ngăn chặn hoặc bảo vệ quyền lợi của thân chủ trong suốt quá trình điều tra, truy tố và xét xử.
Kết luận
Chỉ đi cùng không đồng nghĩa với việc chắc chắn phạm tội, nhưng cũng không có nghĩa là đương nhiên được miễn trách nhiệm hình sự. Nếu việc đi cùng thể hiện sự biết trước, cùng tham gia hoặc hỗ trợ cho hành vi gây rối trật tự công cộng thì người đó vẫn có thể bị xem xét với vai trò đồng phạm theo quy định của pháp luật.
Vì vậy, đừng chủ quan khi tham gia các hoạt động tụ tập đông người, đua xe trái phép hoặc các hành vi có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự công cộng. Trong trường hợp bị mời làm việc hoặc bị điều tra, việc hiểu đúng quy định pháp luật và có luật sư đồng hành từ sớm sẽ giúp bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
📞 THÔNG TIN LIÊN HỆ
VĂN PHÒNG LUẬT CÔNG TÂM
☎ Hotline: 0972810901 – 0969545660
🌐 Website: luatcongtam.com.vn
📧 Email: [email protected]
