Trong thời đại công nghệ số, Zalo đã trở thành phương tiện liên lạc quen thuộc của hầu hết người dân Việt Nam. Từ việc vay mượn tiền, đặt cọc mua bán đất, thỏa thuận hợp đồng, xác nhận công việc, cho đến những cuộc trao đổi về hôn nhân, thừa kế hay bồi thường thiệt hại… tất cả đều có thể diễn ra thông qua vài dòng tin nhắn.
Chính vì vậy, khi phát sinh tranh chấp, rất nhiều người tin rằng chỉ cần chụp màn hình đoạn hội thoại Zalo rồi nộp cho Tòa án là chắc chắn sẽ thắng kiện.
Tuy nhiên, thực tế hoàn toàn không đơn giản như vậy.
Không ít trường hợp Tòa án không chấp nhận ảnh chụp màn hình làm chứng cứ hoặc chỉ xem đó là tài liệu tham khảo vì không đủ căn cứ xác định tính xác thực. Ngược lại, cũng có nhiều vụ án mà tin nhắn Zalo trở thành chứng cứ quan trọng giúp một bên bảo vệ được quyền lợi của mình.
Vậy Tòa án đánh giá tin nhắn Zalo theo tiêu chí nào? Khi nào tin nhắn Zalo được coi là chứng cứ hợp pháp? Người dân cần làm gì để bảo vệ giá trị pháp lý của các cuộc trò chuyện?
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định của pháp luật và những lưu ý quan trọng trước khi quá muộn.
Tin nhắn Zalo có được sử dụng làm chứng cứ tại Tòa án không?
Câu trả lời là Có, nhưng không phải mọi tin nhắn đều mặc nhiên được Tòa án công nhận.
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, chứng cứ là những gì có thật được các bên giao nộp hoặc do Tòa án thu thập theo trình tự luật định và được sử dụng để xác định những tình tiết khách quan của vụ án.
Trong khi đó, dữ liệu điện tử được pháp luật xác định là một nguồn chứng cứ hợp pháp.
Điều đó đồng nghĩa với việc:
- Tin nhắn Zalo;
- Tin nhắn Messenger;
- Email;
- Tin nhắn SMS;
- Nhật ký cuộc gọi;
- Dữ liệu từ các ứng dụng điện tử…
đều có thể được sử dụng làm chứng cứ nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện luật định.
Tuy nhiên, điều nhiều người thường bỏ qua là Tòa án không đánh giá giá trị chứng minh dựa vào việc tài liệu được in màu hay chụp màn hình đẹp, mà đánh giá dựa trên nguồn gốc, tính xác thực, tính toàn vẹn và mối liên hệ của dữ liệu với vụ án.
Ví dụ, trong tranh chấp vay tiền, nguyên đơn xuất trình đoạn chat Zalo thể hiện bị đơn nhiều lần nhắn:
“Anh cho em xin khất thêm một tháng, em sẽ trả đủ.”
Nếu bị đơn thừa nhận tài khoản Zalo là của mình thì đây có thể là chứng cứ rất quan trọng chứng minh khoản vay.
Ngược lại, nếu bị đơn phủ nhận tài khoản đó hoặc cho rằng tin nhắn đã bị chỉnh sửa thì Tòa án sẽ phải xem xét nhiều yếu tố khác trước khi công nhận.
Do đó, tin nhắn Zalo không đương nhiên có giá trị tuyệt đối, mà phải được kiểm tra, đánh giá cùng toàn bộ chứng cứ trong hồ sơ vụ án.
Tòa án đánh giá tin nhắn Zalo dựa trên những tiêu chí nào?
Đây là nội dung quyết định việc tin nhắn của bạn có được Tòa án chấp nhận hay không.
Thứ nhất, xác định chủ thể gửi và nhận tin nhắn
Điều quan trọng đầu tiên là phải chứng minh tài khoản Zalo thuộc về ai.
Nếu tài khoản sử dụng đúng số điện thoại, hình ảnh cá nhân, thông tin nhận diện và được các bên sử dụng ổn định trong thời gian dài thì khả năng được Tòa án công nhận sẽ cao hơn.
Trong nhiều vụ án, người bị kiện thường phủ nhận tài khoản Zalo hoặc cho rằng người khác sử dụng điện thoại của mình để nhắn tin.
Khi đó, Tòa án sẽ xem xét thêm các tài liệu khác như:
- Danh bạ liên hệ;
- Số điện thoại đăng ký;
- Nội dung trao đổi trước và sau sự kiện tranh chấp;
- Các tài liệu giao dịch liên quan;
- Lời khai của các bên.
Nếu nhiều chứng cứ cùng xác nhận tài khoản thuộc về một người thì việc phủ nhận sẽ khó được chấp nhận.
Thứ hai, đánh giá tính nguyên vẹn của dữ liệu
Một ảnh chụp màn hình rất dễ bị chỉnh sửa bằng các phần mềm chỉnh ảnh.
Do đó, Tòa án sẽ không chỉ nhìn vào bức ảnh mà còn xem xét:
- Tin nhắn có bị cắt ghép hay không;
- Có đầy đủ thời gian gửi nhận không;
- Nội dung có liên tục không;
- Có dấu hiệu chỉnh sửa không;
- Có đầy đủ cuộc hội thoại hay chỉ trích một đoạn có lợi.
Nếu chỉ in một vài tin nhắn rời rạc, thiếu ngữ cảnh thì giá trị chứng minh sẽ giảm rất nhiều.
Trong nhiều trường hợp, Tòa án yêu cầu xuất trình trực tiếp điện thoại chứa dữ liệu gốc để đối chiếu với bản in.
Thứ ba, đánh giá nội dung tin nhắn có phù hợp với các chứng cứ khác hay không
Không một chứng cứ nào được xem xét một cách độc lập.
Ví dụ:
Tin nhắn ghi:
“Anh đã nhận đủ 500 triệu.”
Nhưng sao kê ngân hàng chỉ thể hiện chuyển khoản 100 triệu.
Hoặc:
Tin nhắn xác nhận mua bán đất nhưng toàn bộ hồ sơ địa chính lại không có giao dịch nào.
Khi đó, Tòa án sẽ đánh giá tổng thể toàn bộ chứng cứ chứ không chỉ dựa vào một đoạn chat.
Ngược lại, nếu tin nhắn phù hợp với:
- Hợp đồng;
- Biên nhận;
- Chứng từ ngân hàng;
- Ghi âm;
- Người làm chứng;
- Văn bản xác nhận khác;
thì giá trị chứng minh sẽ cao hơn rất nhiều.
Chỉ chụp màn hình tin nhắn có đủ để thắng kiện không?
Đây là sai lầm mà rất nhiều người mắc phải.
Không ít người khi xảy ra tranh chấp mới vội vàng chụp màn hình vài đoạn hội thoại rồi nghĩ rằng như vậy đã đủ chứng minh sự thật.
Thực tế, ảnh chụp màn hình chỉ là một hình thức thể hiện dữ liệu điện tử, không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ nguồn gốc của dữ liệu.
Nếu đối phương phủ nhận:
- Tin nhắn bị chỉnh sửa;
- Điện thoại bị người khác sử dụng;
- Nội dung bị cắt ghép;
- Tài khoản bị hack;
thì người xuất trình chứng cứ phải có trách nhiệm chứng minh tính xác thực của dữ liệu.
Trong nhiều trường hợp, Tòa án có thể yêu cầu:
- Xuất trình điện thoại gốc;
- Kiểm tra dữ liệu trực tiếp;
- Đối chiếu với lịch sử giao dịch;
- Thu thập thêm tài liệu từ các bên;
- Trưng cầu giám định dữ liệu điện tử khi cần thiết.
Điều này cho thấy, một bức ảnh chụp màn hình hiếm khi đủ để quyết định thắng hay thua vụ án nếu không có các chứng cứ hỗ trợ khác.
Làm gì để tin nhắn Zalo có giá trị chứng minh cao nhất trước Tòa?
Nếu bạn đang thực hiện các giao dịch quan trọng thông qua Zalo thì nên chủ động bảo vệ chứng cứ ngay từ đầu.
Thứ nhất, nên lưu giữ toàn bộ cuộc trò chuyện thay vì chỉ lưu những đoạn có lợi cho mình.
Thứ hai, không xóa lịch sử tin nhắn khi vụ việc đang có dấu hiệu phát sinh tranh chấp.
Thứ ba, lưu lại đầy đủ thông tin về số điện thoại, tên tài khoản, thời gian gửi nhận và các tệp đính kèm.
Thứ tư, kết hợp tin nhắn với các chứng cứ khác như hợp đồng, giấy biên nhận, hóa đơn, sao kê ngân hàng, ghi âm hoặc video để tạo thành chuỗi chứng cứ thống nhất.
Thứ năm, trong những vụ việc có giá trị lớn như mua bán bất động sản, vay tiền, góp vốn, chuyển nhượng cổ phần hoặc tranh chấp kinh doanh, nên tham khảo ý kiến luật sư ngay từ khi phát sinh mâu thuẫn để có phương án thu thập và bảo quản chứng cứ đúng quy định.
Việc chuẩn bị chứng cứ đúng cách ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế rất nhiều rủi ro trong quá trình giải quyết tranh chấp.
Kết luận
Tin nhắn Zalo hoàn toàn có thể trở thành chứng cứ quan trọng trước Tòa án nếu được thu thập, lưu giữ và xuất trình đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, không phải mọi ảnh chụp màn hình đều được công nhận, cũng không phải chỉ cần có đoạn chat là chắc chắn thắng kiện.
Khi giải quyết vụ án, Tòa án sẽ đánh giá toàn diện các yếu tố như chủ thể gửi nhận, tính xác thực, tính toàn vẹn của dữ liệu, nguồn gốc hình thành và sự phù hợp với các chứng cứ khác trong hồ sơ. Vì vậy, người tham gia tố tụng cần hiểu rằng tin nhắn Zalo chỉ phát huy giá trị khi được đặt trong một hệ thống chứng cứ đầy đủ, khách quan và hợp pháp.
Nếu bạn đang gặp tranh chấp liên quan đến vay tiền, mua bán đất đai, hợp đồng, hôn nhân gia đình, thừa kế hoặc các giao dịch được thực hiện qua Zalo, hãy chủ động lưu giữ dữ liệu gốc và tham khảo ý kiến luật sư càng sớm càng tốt. Một chứng cứ được bảo quản đúng cách hôm nay có thể là yếu tố quyết định bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bạn trước Tòa án ngày mai.
📞 THÔNG TIN LIÊN HỆ
VĂN PHÒNG LUẬT CÔNG TÂM
☎ Hotline: 0972810901 – 0969545660
🌐 Website: luatcongtam.com.vn
📧 Email: [email protected]
